Materi Pidhato Kelas 9

Pidhato utawa sesorah yaiku omongan/ucapan kang ditata kanthi apik lan disampekake marang wong liya. Pidhato minangka salah sawijine ketrampilan lisan kanggo ngungkapake isine pikiran, perasaan, gagasan, warta lan liya-liyane. Pidato uga diartekno micara utawa matur sawijining gagasan ing sangarepe wong akeh kanthi ancas tinamtu.  Ancasing sesorah/pidhato yaiku:

1.       Atur Pambagyo

2.       Atur kabar/paring informasi

3.       Atur pangajak

4.       Atur panglipur

5.       Atur panyarue/ngemutake

Tujuan Pidhato

Pidhato umume duweni tujuan kaya ing ngisor kasebat :

1.Nyedhiyani informasi, yaiku nyedhiyani pangerten informasi kanggon pamireng / pamiyarsa.

2.Persuasif / ngajak, yaiku mengaruhi pamireng/pamiyarsa kanggo nindakake saran utawa propaganda pidhato ditulis dening penulis pidhato.

3. Hiburan utawa rekreasi, yaiku ndadekake wong liya seneng karo pidhato, saingga bisa ndadekake pidhato kang di sampeake bisa marem.

 

Urut-urutane pidhato yaiku:

a.       Salam Pambuka

Isine ngucapake salam marang para rawuh/ tamu, minangka tandha sapa aruh lan pakurmatan. Kawiwitan tembung nuwun utawa salam liyane.

b.      Purwaka

Isine pangucap sykur lan panuwun marangn Gusti kang Maha Agung.

c.       Isi/ wigatining pidhato/ surasane

Medhrake apa bae kang dadi wigatining pidhato

d.      Pangarep-arep

Nyuwun donga pangestu marang para rawuh/ tamu supaya apa kang dadi gegayuhane bisa kaleksanan apadene pitutur.

Tuladha : Sing lulus sekolah bisa nerusake ing pamulangan sing luwih dhuwur. Sing ditinggal bisa mbangun miturut marang bapak lan ibu guru. (Manawa iku adicara pepisahan ing sekolah)

e.       Panutup

Isine nyuwun pangapura marang para rawuh mbok menawa anggone pidhatoana kaluputan ing bab basa lan tindak-tanduk.

f.       Salam panutup

Ngaturake salam marang para rawuh

 

Tembang Kreasi Kuncung Kelas 7

 KUNCUNG

(Anggitane Ranto Edi Gudel/ dipopulerake dening Didi Kempot)

 

Cilikanku rambutku, dicukur kuncung

Katokku, soko karung gandum

Klambiku, warisane mbah kakung

Sarapanku sambel korek, sego jagung...

Kosokan watu ning kali nyemplung ning kedhung (byur)

Jaman ndisik durung usum sabun

(Pabrike rung dibangun)

Andhukku mung cukup, andhuk sarung

Dolananku montor cilik soko lempung

(Pis holopis kuntul baris)

Rekasane saiki wis
(Pis holopis kuntul baris)

Gegere gek mbok ndang uwis

Tanggal limolas padhang njingglang mbulane bunder (ser)

Aku dikudang sok yen gedhe dadi dokter

(sing ngudang mbok e)

Tanggal limolas padhang njingglang mbulane bunder (ser ser)

Bareng wis gedhe aku disuntik bu dokter

Ha na ca ra ka

Iki cerito jaman semono

Da ta sa wa la

Iki cerito soko wong tuwa

Wangsulana pitakon ing ngisor iki !

1. Sapa sing nembangake lelagon kreasi ing dhuwur ?

2. Lelagon kasebut sapa sing ngripta ?

3. Kedadean apa sing digambarake ing lelagon iku ?

4. Ana ngendi panggonan dumadine crita sing digambarake lelagon kasebut ?

5. Tembung kreasi liyane sing kongerteni apa wae ? Sebutna 5 wae !

6. Miturut jinise, tembang kreasi ana pira ? Sebutna !

7. Tembang dolanan apa sing koelingi ? Coba sebutna 5 wae !

Teks Mawa Ragam Basa lan Basa Rinengga Kelas 8

 

Teks Mawa Ragam Basa lan Basa Rinengga

a.       Ragam basa gegayutan karo basa mau apa, kepriye, sapa, kapan, lan ana ngendi basa mau digunakake manut keperluane. Mula ragam basa kuwi bias kapilah-pilah manut dhaerah utawa wilayahe, situasine, lan panganggone. Ragam basa Jawa, yen dideleng saka wilayahe diarani dhialek, tuladhane ing Jawa Timur, ana dhialek, Surabayan, Malangan, Bojonegoroan, lan sapanunggalane. Yen dideleng saka kahanane bisa kapilah basa formal lan informal. Pranatane undha-usuk basa Jawa uga diarani unggah-ungguh basa.

b.      Basa rinengga salah sawijine lelewaning basa (gaya bahasa) asli kaprigelan olah basa minangka sarana olah rasa, olah jiwa, lan olah karsa. Lelewaning basa bisa katitik saka pilihan tembung, pangrakite ukara lan wacana, sing tundhone bisa ndadekake tambha endah, nges, lan mentes. Basa rinengga iku basa kan direngga, rengga tegese paes. Basa rinengga tegese baa sing dipaesi utawa dipacaki supaya luwih apik, endah, lan ngresepake.

Basa rinengga sing dadi underane rembug ing wulangan iki winates paribasan, bebasan, pepindhan, lan saloka.

1.      Bebasan : unen-unen kang ajeg panganggone, duwe teges pepindhan, sing dipindhakake utawa dibandhingake kahanan kan ulah-kridhane manungsa.

Tuladha:

a.       Esuk dhele sore tempe = gampang molah-malih lan ora teteg atine

b.      Kaya banyu karo lenga = paseduluran kang ora bias akur

c.       Arep jamure emoh watange = gelem kepenak ora gelem rekasane

2.      Saloka : unen-unen kang ajeg panganggone, duwe teges pepindhan, sing dipindhakake utawa dibandhingake wonge. Tuladhane :

a.       Gajah alingan suket teki, tegese lahir lan batine ora padha bakal ketara.

b.      Idu didilat maneh, tegese wong kang menehi dijaluk bali maneh utawa murungake janji kang wis diucapake.

c.       Kacang mangsa ninggala lanjaran, tegese pakulinane anak biasane niru tumindake wong tuwane.

 

3.      Pepindhan : unen-unen sing duwe teges emper-emperan utawa irib-iriban, diumpamakake kanggo mbangetake, lumrahe nganggo tembung lir, pindha, kadya, kaya, lan liya-liyane. Tuladhane :

a.       Kaya Lintang alihan, tegese cumlorot utawa cepet banget kaya kilat.

b.      Niba nangi, tegese anggone nyambut gawe polahe ora leren-leren siji mari ditandangi, sijine kudu enggal ditandangi maneh.

c.       Gagah prakoso kaya raden werkudara, tegese gagah, gede, lan kuwat banget.

4.      Paribasan : unen-unen sing ajeg panganggone, ngemu surasa wantah. Tuladhane :

a.       Ana catur mungkur, tegese ora gelem ngrungokake rerasan kang ora becik.

b.      Aji godhong garing, tegese wis ra ono ajine babar pisan.

c.       Cecak nguntal cagak, tegese gegayuhan kang ora imbang kekuwatane.