Selasa, 21 Juli 2020

Struktur Laporan Asil Observasi Kelas 9



Struktur laporan asil observasi
a. Dhefinisi umum / idhentifikasi yaiku perangan utawa bagean sing nerangake titikan (ciri-ciri), barang, tandha, lan sapanunggalane. Lumrahe isine ngandharake pangerten sawijine objek kang diamati. Ukara dhefinisi umum minangka panjelasan babagan istilah utawa obyek. Ukara iki umume uga nggunakake konjungsi yaiku: yaiku lan ukara panjelasan liyane. Ukara iki uga bakal diselehake ing wiwitan paragraf minangka paragraf pambuka. Iki minangka tuladha ukara dhefinisi umum:
- Kucing minangka salah sawijining conto kanggo mamalia.

b. Dheskripsi bagaen / klasifikasi yaiku perangan sing mantha -mantha manut jinis utawa klompoke, utawa perangan sing nerangake gegembaran sing luwih rinci. Lumrahe isine ngandharake kanthi jangkep bageyan-bageyan saka objek kang diamati. Meh padha karo ukara dhefinisi umum, ukara dheskripsi bagean cenderung menehi panjelasan utawa panjelasan babagan bagean sing diduweni utawa ana ing sawijining istilah utawa obyek. Supaya ukara iki bisa ngemot pirang-pirang koma kanthi bentuk koma, amarga nyebutake sawetara bagean saka obyek. Tuladha ukara dheskripsi bagean yaiku:
- Bahan permen coklat yaiku gula, coklat lan campuran susu sithik.

c. Dheskripsi manfaat / kagunan yaiku perangan sing mujudake simpulan utawa dudutan saka asile observasi. Lumrahe isine ngandharake paedah saka objek kang diamati. Minangka kanggo ukara dheskripsi manfaat, nduweni wujud mupangat tumrap sesuatu sing lagi ditindakake utawa barang. Beda karo ukara panggunaan sing cocog karo kualitas fisik, yen ukara dheskripsi manfaat mupangate kualitas obyek utawa soko sing diterangake. Ing ngisor iki minangka conto ukara sing nyedhiyakake manfaat, kalebu:
- Aku duwe smartphone nganggo fitur cetakan driji, supaya smartphone ora gampang diakses kanthi acak dening wong liya.

Gladhen! 
Murid-murid sampun mahami ngenani Struktur Teks Asil Observasi, gladhen kanggo murid-murid yaiku nemtoake sing endi wae sing kelebu ing dhefinisi umum, dheskripsi bagean lan dheskripsi manfaat saka teks "Pencemaran ing DAS Kali Brantas" minggu ndek ingi. 



Senin, 20 Juli 2020

Ukara Langsung lan Ora Langsung kelas 8


·    Unsur Basa Teks Cerita Cerkak
Unsur basa ing cerkak bisa katitik saka tetembungan kang ana teks cerkak kasebut.
Ukara langsung lan ora langsung

Ukara langsung (ukara kandha) yaiku ukara sing jejere sing ngomong, utawa wong kapisan/ utama purusa sing ngomong. Ukara langsung dipocapake secara langsung. Ukara ora langsung yaiku ukara sing ngomong/ nyritakake wong katelu. Yen paraga utama dadi jejere crita, artine ukara mau diarani ukara langsung. Yen paraga utama dadi lesane crita, artine ukara mau diarani ukara ora langsung. Ukara ora langsung (ukara crita) biasane nyeritakake omongane wong liya.

Tuladha ukara langsung (ukara kandha) :

Bapak ngendhika, “Aku ameh tuku bakso”.
“Tulung tukokake sayur”, Dhawuhe ibu.
Guru Ngendika “Dadi murid iku sing sregep sinau ben pinter.”
Presiden ngendika “Toleransi iku kudu dijaga.”
“Bocahe wis ayu yo pinter masak”, jarene kancaku.

Tuladhane ukara ora langsung (ukara crita) :  

Bapak ngendhika yen arep lungo tuku bakso.
Ibu dhawuh jaluk tulung ditukokake sayur.
Ngendikane guru, murid kudu sregep sinau ben pinter.
Ngendikane presiden, toleransi iku kudu dijaga.
Kancaku kanda yen bocahe wis ayu yo pinter masak.


Adhedhasar materi ngenani ukara langsung lan ora langsung  ing dhuwur, para siswa nduweni tugas ngidentifikasi lan mbedakake ukara sing kalebu ing ukara langsung utawa ora langsung saka Teks Cerkak  Gusti Niku Sae” ing pertemuan sakdurunge (link : https://nurlailiiftita.blogspot.com/2020/07/materi-cerkak-kelas-8.html.
                                                                                      

note : catetan wajib ditulis



Jinise Tembung ing Basa Jawa kelas 7


Unsur Basa Teks Dheskripsi

Jinise tembung
Jinise tembung ing basa Jawa kaperang dadi 10, yaiku :

1. Tembung aran (kata benda) yaiku tembung sing nerangake sakabehe jenenge barang utawa sing dianggep barang.
Tembung aran diperang dadi loro, yaiku :
a)      Tembung aran sing kasat mata
Tuladha : gunung, jaran, jeep, pura, omah, dalan, segara, lan sapanunggalane.
b)      Tembung aran sing ora kasat mata
Tuladha : pemandhangan, kabudayaan, pariwisata, lan sapanunggalane
2.   Tembung kriya (kata kerja) yaiku tembung sing nerangake pagawean.
Tuladha : lunga, dolan, tuku, turu, numpak, nulis, mangan, njaluk, nggambarake, nerangake,ngowehi lan sapanunggalane.
3.  Tembung kahanan (kata sifat) yaiku tembung sing nerangake watak, sipat, lan kahanane samubarang.
Tuladha : adoh, cedhak, ayu, panas, sugih, kepenak, sengsara, luwe, panas, nengsemake, lan sapanunggalane.
4. Tembung katrangan (kata keterangan) yaiku tembung sing nerangake tembung aran, tembung kriya, lan tembung kahanan.
Tuladha : saiki, awan, bengi, sesuk, minggu ngarep, lan sapanunggalane
5. Tembung wilangan (kata bilangan) yaiku tembung sing nerangake cacahe utawa jumlahe barang lan pepangkatan.
Tuladha : siji, loro ,telu, sepuluh, selawe, seket, satus, sesendhok, sethithik, akeh, kabeh, pirang-pirang, separo seprapat,sak menit, ka-2 lan sapanunggalane
6. Tembung sesulih (kata ganti) yaiku tembung sing dadi sesulih utawa gantine wong, kewan, barang utawa sing dianggep barang.
Tuladha : aku, kowe, dheweke, iki, kuwi, kae, lan sapanunggalane
7. Tembung ancer-ancer (kata depan) yaiku tembung sing dienggo nyambung tembung kriya karo panggonan.
Tuladha : ing, saka, menyang lan sapanunggalane
8. Tambung panggandheng (kata sambung) yaiku tembung sing dienggo nggandheng gagasan loro utawa luwih.
Tuladha : nalika, karo, lan , banjur, mula, yen, manawa, sebab, lan sapanunggalane
9. Tembung panyilah (kata sandang) yaiku tembung sing dienggo menehi sesilah utawa sandhangane tembung aran sing wes genah.
Tuladha : sang, si, para lan sapanunggalane
10. Tembung panguwuh (kata seru) yaiku tembung sing nerangake rasa pangrasa.
Tuladha : ah! , adhuh!, oh!, hore!, ya ampun... !, lho!, haa!, lan sapanunggalane.

Adhedhasar materi ngenani jinise tembung ing dhuwur, para siswa nduweni tugas ngelompokake utawa ngidentifikasi saka Teks Deskripsi “Candi Borobudur” ing pertemuan sakdurunge (link YouTube https://www.youtube.com/watch?v=DapxOfizY2U ) miturut jinise tembung dhewe-dhewe.
Tuladha : Aku lunga ing Candhi Barabudhur karo kancaku minggu ngarep.

Tembung aran : Candhi Barabudhur, kancaku
Tembung sesulih : aku
Tembung kriya : lunga
Tembung ancer-ancer : ing
Tembung panggandheng : karo
Tembung katrangan : minggu ngarep

Note : Catetan ngenani jinise tembung wajib ditulis !

sumber :Buku Kirtya Basa Dinas Pendidikan Jawa Timur

Selasa, 14 Juli 2020

Teks Laporan Asil Observasi Kelas 9

Teks pelaporan hasil observasi yaiku teks seng nerangake asile observasi kang wes ditindakake. Observasi yoiku pengamatan utawa penelitian obyek kanthi cetho.
Struktur laporan asil observasi
a. Dhefini umum / idhentifikasi yaiku perangan utawa bagean sing nerangake titikan (ciri-ciri), barang, tandha, lan sapanunggalane.
b. Dheskripsi bagaen / klasifikasi yaiku perangan sing mantha -mantha manut jinis utawa klompoke, utawa perangan sing nerangake gegembaran sing luwih rinci.
c. Dheskripsi manfaat / kagunan yaiku perangan sing mujudake simpulan utawa dudutan saka asile observasi

Wacan ing ngisor iki wacanen kang titi!
Pencemaran ing DAS Kali Brantas

            Kahanan ing daerah aliran sungai (DAS) kali Brantas wiwit saka hulu nganti hilir saya nguwatirake. Karusakan ing sadawane kali Brantas kang klebu kali utama ing Jawa Timur kasebut bisa ngancem panguripan 14 yuta warga Jawa Timur. Pratelan iki dicathet dening sawijining Organisasi Pecinta Lingkungan “ Sahabat Sungai Indonesia” sadurunge nindakake panliten ing kali Brantas saka Malang nganti tekan Surabaya ing dina Setu, 13 April 2013. Kegiyatan nyusur kali brantas kang suwene nem dina nganti 18 April 2013 kasebut ditindakake ing sadawane kali. Kegiyatan nyusur kali iki kanggo ngematake kahanane banyu kali lan resepane ing sakiwa tengene kali Brantas. Para Sahabat Sungai Indonesia nindakake panliten iki kanthi ancas kanggo mangerteni kahanane banyu lan karusakan-karusakan lingkungan ing sadawane DAS kali Brantas.
            Saka panliten sing wis ditindakake Sahabat Sungai Indonesia,pranyata akeh ,sumber banyu kang ilang saka Dhaerah Aliran Sungai Brantas.”Kahanan DAS Brantas saya nguwatirake wiwit saka hulu nganti tekan hilir. Ing tlatah hulu yaiku ing kutha Batu kecathet  saya akeh sumber banyu kang ilang merga digawe sumber irigasi lan bahan baku ngombe kemasan. Ing tengah lan ing hilir wis dicemari dening lembah industri,”Mangkono pangendikane koordinator Sahabat Sungai Indonesia, Catur Nusantara ing Malang wektu kapungkur. Miturut mas Catur, ing tlatah tangkepan banyu DAS kali Brantas (gunung Wilis, Arjuna, Kelud, Welirang, lan Semeru kulon) wiwit taun 1998-2007 wis akeh kelangan sumber-sumber banyu.
            Ing kutha Batu sing dadi kawasan hulu saka kali brantas sumber-sumber banyune mung kari sethithik. Cacahe kari nyiysakake 58 sumber banyu saka 111 umber banyu kang ana sadurunge.”Yen sumber banyu kanggo ngombe lan irigasi terus kekikis, mula masyarakat bakal kangelan anggone golek banyu. Suwe-suwe masyarakat malih tuku banyu kanggo bisa oleh banyu, lan iki musibah,” mangkono andharane mas Catur. Saliyane babagan sumber banyu lan resepane, mas Catur ngandharake menawa DAS kali Brantas uga nandhang pencemaran kang mrihatinake banget. Ora mung limbah pomahan (rumah tangga) wae sing gawe pencemaran, ananging uga limba industri kang mapan ing sadawane kali Brantas. Sahabat Sungai Indoneia nyathet menawa ana 1.054 pabrik ing sadawane kali brantas, 40 saka pabrik kasebut nduweni potensi ndadekake kali brantas tercemar amarga nduweni kapasitas limbah 330 ton saben dinane.
            Kahanan ing sakiwa tengene DAS kali Brantas gawe pengaruh uga tumprap kualitas banyu ing kali Brantas. Anton Nevenanto, Dhosen Sosiologi Lingkungan Universitas Brawijaya Malang kang melu nliti kali Brantas ngandharake, menawa perkembangan dharatan ing sakiwa tengene DAS kali Brantas uga nggawa pengaruh tumprap kualitas banyu ing kali Brantas. Menawa daerah ing nduwur kali gundhul bakal dumadi erosi kang ndadekake sedimentasi ing jero kali. Sedimentasi iki nyata bakal nggagu iline banyu ora lancar bakal nyebabake dumadine banjir.

1. Apa irah-irahan wacan sing wis kok waca ing ndhuwur?
2. Andharake makna kata kang ana ing wacan ndhuwur!
3. Andharake makna ungkapan kang kaandhut sajrone wacan!
4. Isi kang kaandhut ing sajrone wacan kuwi mau apa?
5. Andharake isi sajrone wacan kasebut!
6. Jelasake pesan moral kang kaandhut ing sajrone wacan kasebut!


Minggu, 12 Juli 2020

Teks Deskripsi Basa Jawa kelas 7

Assalamualaikum wr.wb
Sugeng rawuh, murid-murid pripun kabaripun ? Mugi-mugi lujeng sedanten. Sakdurunge melebu ing materi, Bu Tita badhe ngelingake kanggo murid-murid sekalian yen kita kabeh kudu jaga kesehatan lan keresikan kanggo merangi virus Covid 19. Carane yen metu saka omah wajib ngangge masker, kudu kerep ngeresiki tangan ngangge tuyo sing mili lan sabun, njaga jarak, ngedohi kerumunan, nedo panganan sing bergizi lan olahraga.

Supaya luwih mangarteni materi monggo di klik link YouTube ing ngisor iki.

Cekap sementen, matur nuwun.

Materi Cerkak Kelas 8

Assalamualaikum wr.wb

Sugeng rawuh, murid-murid pripun kabaripun ? Mugi-mugi lujeng sedanten. Sakdurunge melebu ing materi, Bu Tita badhe ngelingake kanggo murid-murid sekalian yen kita kabeh kudu jaga kesehatan lan keresikan kanggo merangi virus Covid 19. Carane yen metu saka omah wajib ngangge masker, kudu kerep ngeresiki tangan ngangge tuyo sing mili lan sabun, njaga jarak, ngedohi kerumunan, nedo panganan sing bergizi lan olahraga.

Nah murid-murid sakdurunge enek sing wis kerungu ngenani cerkak ? Yen durung kerungu monggo disemak sareng-sareng ngenani cerkak kanthi premati.

Cerkak yaiku crita kang isine ringkes lan nganggo basa gancaran, prasaja lan ora mbutuhake wektu suwe anggone maca, utawa crita kang dawane ora luwih saka 10.000 tembung. Dadi, cerkak iku crita kang cekak, isine fokus ing sawijining paraga sarta sawijining kedadean kang dialami paraga iku.

·    Struktur Teks Cerita Cerkak

a. Unsur intrinsik cerkak

1.      Tema : gagasan utawa ide sing dadi underane crita, bisa dititik langsung saka ukara -ukara ing teks, utawa dijupuk saka inti critane.

2.      Alur / plot : rerangkene kedadean ing sawijining cerkak. Alur lumrahe dumadi kanthi tahapan : (1) pangenalan/ eksposisi, (2) panantangan/konflik, (3) klimaks, lan (4) pamungkasan konflik (peleraian). Rerangken crita kang diwiwiti saka asale kedadean nganti akhire kedadean kanthi runtut diarani alur maju, dene rerangken kang diwiwiti saka akhire kedadean diarani alur mundur.

3.      Latar / setting : kabeh katrangan sing bisa dijupuk saka teks cerkak ngenani papan panggonan, wektu / wayah, lan swasana.

4.      Paraga / pamaragan (penokohan) : paraga ciptaan sing ana ing teks cerkak. Pamaragan (penokohan) yaiku kepriye anggone nemtokake wujud lan watake paraga salaras karo ceritane.

5.      Sudut pandang : empan-papane sing nyeritakake ana ing sajroning crita, bisa dititik tembung sesulih kanggo paraga utama ing cerkak.

6.      Amanat / pesen : piweling/ pesen sing kaandharake pangripta/ penulis katujokake marang sing maca. Saka amanat utawa pesen bisa dijipuk hikmahe lan bisa dicocogake sambung rapete karo panguripan ing saben dinane.

b. Unsur ekstrinsik cerkak

Unsur ekstrinsik cerkak yaiku gambaran ngenani jaman, adat istiadat, budaya, perilaku lan sikap masyarakat sing bisa ditintingi saka cerkak. Budaya sing bisa ditintingi saka cerkak yaiku budaya Jawa awit unggah-ungguh basane sing mung ana ing budaya Jawa.


Semaken tuladha teks cerkak ing ngisor iki kanthi premati.

 “Gusti Niku Sae”

Ing setunggaling dinten Pak Bejo tukang ojek online, uripe pas-pasan lan gadah anak taseh sekolah TK. Koyo biasane Pak Bejo ngeterake anake sekolah, banjur mangkal teng pinggir dalan, ngentosi pelanggan lewat hpne seng wus rusak. “Alhamdulillah, enek sing arep pesen?”. Atine Pak Bejo seneng banget, banjur pak Bejo nukokne nopo sing di peseni pelanggan wau.

Sakwise Pak Bejo nukokne panganan sing dipesen pelanggane, seng wektu iku enteke okeh banget sekitar 700 ewu lan ijik gawe duwite dewe. Pak Bejo goleki lan delengi alamat seng podo karo alamate sing pesen, bareng wus ketemu omahe Pak Bejo kanti sae lan santun maringne pesenan niku wau.

“Leres inggeh niki dateng Bu Suprih, niki pesenane jenengan Buk?”. Ibuke niku bingung kok pesenane akeh, padahal meng pesen siji. “Loh, Pak niki kok katah pesenan kula, kula niku namung pesen setunggal, nek sementen berarti telase katah Pak?” Pak Bejo inggi melu kebingungan “La teng mriki ibuk pesene 7 porsi buk, terus niki sisane pripun?”. Banjur ibuk wau mboten purun, amergi mboten gadah yotro 700 ewu. “Buk, kuloniki nggih mboten gadah yotro, soale anak kula nggih butuh berobat?”.

Akhire sego 6 porsi niku dibeto Pak Bejo, banjur Ibuk wau nyuwun ngapuro dateng Pak Bejo. Pak Bejo numpak sepeda motor karo bingung lan ngroso sedih amergi duwite telas damel tumbas panganan niku wau.

Pak Bejo mandek ing pinggir dalan lan mampir ing masjid, Pak Bejo ngakoni sholat lan dedongo marang Gusti Pangeran. Sak wuse Pak Bejo ndongo, Pak Bejo mbagikne panganan wau teng bapak tukang becak, wong dodol keliling, lan sak liane. Sak wuse niku segone diturahne setunggal damel mangan anake.

Pak Bejo kanti ngronto ningali yogane sing ijik cilik lan gadah penyakit niku, nanging Pak Bejo mboten ngetokne kasedihane, Pak Bejo ngajak anake mangan ing pinggir dalan, dumadakan enten tiang ikngkang lewat mriku maringi arto katang disukakne teng amplop. Pak Bejo langsu sujud sukur marang Gusti, sampun digantos ingkang langkung katah amerki kesabarane niku.

https://mudahdicari.com/cerkak-bahasa-jawa/

Gladhen !

Saben murid ngidentifikasi apa wae unsur intrinsik ing jerone cerkak “Gusti Niku Sae”. Kanggo hasile bisa difoto lan japri via WhatsApp utawa kirim ing email nurlailiiftita02@gmail.com  

Cekap sementen, matur nuwun.


Struktur Layang Pribadi kelas 8

Ing ngisor iki babagan ngenani struktur Layang pribadi yaiku: 1.PAPAN lan TITI MANGSA : Nelakake alamat lan wektu panulisaning layang. Alama...